Dr. Öğr. Üyesi Erdal Gümüş "41. Avrupa Jeoparklar Ağı Toplantısı"nda ülkemizi temsil etti
  |   |

41. Avrupa Jeoparklar Ağı Koordinasyon Kurulu Toplantısı 20-24 Mart 2018 tarihlerinde Avusturya ve Slovenya iş birliğinde "Karavanke-Karawanken" UNESCO Global Jeoparkı ev sahipliğinde gerçekleştirildi.
Toplantıya Türkiye'yi temsilen katılan UNESCO Global Jeoparklar Daimi Üyesi ve Üniversitemiz Jeopark Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Erdal Gümüş toplantının içeriğine ve önemine dair şu açıklamalarda bulundu:
Rekor Jeopark Başvurusu 
Jeoparkların küresel ölçekteki büyümesi hız kesmeden devam ediyor. 2015 yılında UNESCO programı (IGGP) haline gelen Jeoparklar Uluslararası Turizm Örgütü'nün (ITO) 2017'de ilan ettiği "Uluslararası Kalkınma için Sürdürülebilir Turizm" programının tek kurumsal ortağıdır. Kasım 2017'de Latin Amerikan Karayip Jeoparklar Ağı kurulması bunun en önemli göstergelerinden birisidir. Bu gelişmelere paralel olarak 2018 yılı, rekor sayıda 23 yeni Jeopark başvurusuyla başladı. 
Kula Jeoparkı İçin Kader Yılı
 2017 yılı itibariyle dünya çapında 140 Jeopark yer alıyor; bunların 70 tanesi 23 Avrupa ülkesinde bulunuyor. Türkiye de Kula Jeoparkı sayesinde bu 23 ülkeden birisi.  Maalesef Türkiye'den yeni bir Jeopark başvurusu olmaması ve mevcut tek tescilli Jeoparkımız olan Kula Jeoparkı'nın ihtar alarak UNESCO sertifikasını kaybetme sürecinde olması, Türkiye'nin olumlu dış görünürlüğünün stratejik bir unsur haline geldiği şu günlerde ayrı bir önem taşıyor.
EGN'de Görev Değişimi
Yapılan seçimlerde Avrupa Jeoparklar Ağı (European Geoparks Network) tepe yönetimi değişti. Kurulduğu 2000 yılından beri Avrupa Jeoparklar Ağı Koordinatörlüğü görevini yürüten Prof. Dr. Nikolas Zouros yeniden aday olmayarak değişimi başlattı. Yapılan seçimlerde Norveç'in "Gea Norvegica" Jeoparkı Koordinatörü Kristin Rangnes Avrupa Jeoparklar Ağı'nın yeni yöneticisi oldu. Yunanistan "Psiloritis" Jeoparkı Koordinatörü Charalambos Fassoulas ise Koordinatör Yardımcısı seçildi. Prof. Dr. Nikolas Zouros halen Global Jeoparklar Ağı Başkanı görevine devam ediyor.
Sınırı Aşan Jeoparklar (Transboundary Geoparks)
Toplantıya ev sahipliği yapan Jeoparkın çift isimli oluşu dikkatinizi çekmiş olmalıdır. Zira "Karavanke-Karawanken" Jeoparkı, iki ülke (Avusturya ve Slovenya) sınırlarında birden yer alıyor. Karavanke-Karawanken Jeoparkı, 2000 bin metreyi aşan Güneydoğu Alplerin üzerinde 1000 kilometrekare alan, 5'i Avusturya, 10'u Slovenya tarafında olmak üzere 15 Belediye ve yaklaşık 50 bin nüfus barındırıyor. 500 milyon yıllık jeolojik geçmişe sahip Jeopark, tarihi maden ocaklarına (Kurşun, Çinko); karstik mağaralar gibi zengin bir doğal jeolojik çeşitliliğe ev sahipliği yapmakta. 
Jeoparklar Avrupa Birliği felsefesine uygun olarak daha yaşanılabilir bir dünya için yapay sınırları kaldırmayı amaçlıyor. Bu alanda Avrupa'da tek de değil; benzer biçimde Macaristan - Slovakya topraklarında yer alan "Novohrad Nograd" Jeoparkı, Almanya-Polonya topraklarında yer alan "Muskau Arch" ve İrlanda-İngiltere sınırından yer alan Marble Arc Caves Jeoparkı örnek verilebilir.
Bu durum öncelikle ülkemizde Jeopark alanında iş birliği yapmaktan çekinen yerel yönetimleri cesaretlendirmesi bakımından önemlidir. Zira ortak bir alanı yönetmek üzere iki farklı ülke bir araya gelip eşgüdümlü hareket edebiliyorsa, bunu komşu yerel yönetimlerin gerçekleştirememesi için hiçbir geçerli bahane kalmıyor. Ülke sınırlarını aşan jeoparklar, jeopark konusunun uluslararası arenada ne derece ciddiye alındığını ve bu süreçlerin arkasında ulusal ölçekteki siyasi iradeyi göstermesi bakımından ayrıca önemlidir.
Türkiye'nin tarihi ve kültürel bağlarının bulunduğu ülkelerle yaşamış olduğu sorunlar dış kaynaklı ve geçicidir. Bu bağlamda Türkiye sınır komşularıyla ortak jeoparklar kurarak bunu bir yumuşak dış politika aracı olarak kullanabilir. Bazen kadim politik husumetler politik olmayan bir zeminde daha kolay çözüme kavuşabilmektedir. Bunu Avrupa'da daha yarım asır önce birbirlerini bitirmeye yeminli ülkelerin sınırı aşan jeoparklarında görebilmekteyiz. Örneğin Kıbrıs'ta bir Kuzey-Güney ortak jeopark girişimi, yahut Türkiye-Azerbaycan-Ermenistan iş birliğinde bir jeopark girişimi sonuç getirmese bile, Türkiye'nin elini kuvvetlendirecek iyi bir politik hamle olabilir. Bilinmelidir ki bu teklifi yapan biz olmazsak er geç bu teklifle karşılaşacağız. Kabul edersek başkasının menfaati üzerine şekillenmiş bir stratejiye dahil oluruz, kabul etmezsek iş birliğine yanaşmayan ülke durumuna düşeriz.
Dr. Erdal Gümüş kimdir? 
Jeoparklar ve Jeolojik miras konularında araştırmalarıyla tanında Dr. Erdal Gümüş Ondokuz Mayıs Üniversitesi Coğrafya Bölümü mezunudur. Çamlıdere (Ankara) Fosil Ormanı Jeopark Potansiyeli üzerine yapmış olduğu yüksek lisans tezi ve Yunanistan Aegean University'de Kula Jeopark Potansiyeli üzerine yapmış olduğu doktora tezleri jeopark alanında ilkleri teşkil etmektedir
Dr. Erdal Gümüş 2011-2013 yılları arasında Kula Jeoparkı UNESCO başvuru projesini başarıyla tamamlayıp Türkiye'nin ilk ve tek Avrupa ve UNESCO Jeoparkı olan Kula Jeoparkı'nı kurmuş ve 2017 yılına dek Kula Jeoparkı'nın koordinatörlüğü ve yurt dışı temsilciliğini yapmıştır.
Türkiye'de jeoparkların kurumsal altyapısının tesisi için Manisa'da Jeopark Belediyeler Birliği ve Manisa Celal Bayar Üniversitesi bünyesinde Jeopark Araştırma ve Uygulama Merkezini kurmuş ve halen bu merkezin müdürü ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bölüm Başkanı olarak görev yapmaktadır.
Dr. Erdal Gümüş, jeoparklar ve jeolojik miras konularında ulusal ve uluslararası başarılarından ötürü 2017 yılında UNESCO Global Jeoparklar Ağı Daimi Üyeliğine seçilmiştir.
 
 

Haber: Protokol Basın ve Halkla İlişkiler Koordinatörlüğü ||  basin.cbu.edu.tr ||  basin@cbu.edu.tr ||  0236 201 10 70 ||  0236 201 10 71
 Okunma Sayısı:  467